نکات مهم برای افزایش عمر سیستمهای سرمایشی
وقتی در اوج تابستان کولر گازی شما ناگهان از کار میافتد، بدون شک دستپاچه خواهید شد. با رعایت چند نکته ساده میتوان این اتفاق ناخوشایند را به تعویق انداخت. برای مثال طبق گزارش زومیت، اگر دستگاه تهویه مطبوع به خوبی نگهداری شود، میتواند ۱۵ تا ۲۰ سال عمر مفید داشته باشد. کارشناسان شرکت «جنرال گلد» نیز تأکید میکنند که رعایت چند اصل مهم در نصب و نگهداری میتواند دوام دستگاههای تهویه را به شکل چشمگیری افزایش دهد. در این مقاله به مرور نکات کلیدی مهم در این زمینه میپردازیم تا سیستم سرمایشی منزل شما با کارایی بالا و عمر طولانی کار کند.
انتخاب کولر گازی مناسب و جدول مقایسه ظرفیتها
یکی از نخستین قدمها در افزایش عمر مفید سیستم سرمایشی، انتخاب دستگاه مناسب با نیاز فضای مورد نظر است. مثلا اگر کولر بسیار کوچک انتخاب شود، دستگاه برای سرمایش، مداوم باید کار کند و زودتر دچار فرسودگی میشود؛ و اگر ظرفیت بسیار بزرگ باشد، ممکن است بهخاطر روشن و خاموشهای پیاپی موتور آسیب ببیند. در جدول زیر راهنمای تقریبی ظرفیت کولر گازی برای متراژهای مختلف و حدود قیمت آنها آورده شده است:
| نوع کولر گازی | ظرفیت (بیتییو) | فضای مناسب (مترمربع) | حدود قیمت (تومان) |
|---|---|---|---|
| کولر گازی اسپلیت کوچک (دیواری) | ۹۰۰۰ | تا ۲۵ | قیمت کولر گازی کوچک و ارزان: ۴–۷ میلیون تومان |
| کولر گازی اسپلیت دیواری معمولی | ۱۲۰۰۰ | ۲۵–۳۵ | قیمت کولر گازی ۱۲۰۰۰: ۷–۱۰ میلیون تومان |
| کولر گازی اسپلیت دیواری متوسط | ۱۸۰۰۰ | ۳۵–۵۰ | قیمت کولر گازی ۱۸۰۰۰: ۱۲–۱۵ میلیون تومان |
| کولر گازی اسپلیت ایستاده | ۲۴۰۰۰ | ۵۰–۷۰ | قیمت کولر گازی ۲۴۰۰۰: ۱۵–۱۸ میلیون تومان |
| کولر گازی اسپلیت مرکزی | ۳۰۰۰۰ | ۷۰–۱۰۰ | قیمت کولر گازی ۳۰۰۰۰: ۲۰–۲۳ میلیون تومان |
| کولر گازی پرتابل (قابل حمل تک لوله) | ۹۰۰۰ | تا ۲۰ | حدود ۲۵–۳۰ میلیون تومان |
بر اساس جدول فوق، واضح است که ظرفیتهای بالاتر معمولاً برای فضاهای بزرگتر مناسب بوده و قیمت بیشتری نیز دارند. بهطور مثال، یک کولر گازی ۱۸۰۰۰ برند جنرال گلد مناسب اتاق متوسط تا بزرگ و کولر پرتابل برای اتاقهای کوچک یا موارد اضطراری کاربرد دارد. انتخاب درست ظرفیت براساس مساحت اتاق علاوهبر کاهش مصرف انرژی، از فشار اضافی به سیستم سرمایش جلوگیری میکند.
نصب صحیح و راهاندازی اصولی
نصب صحیح کولر گازی توسط تکنسین ماهر، اولین گام برای افزایش عمر دستگاه است. زومیت اشاره میکند که نصب درست اجزای کولرگازی توسط یک نصاب حرفهای، احتمال بروز مشکلات آتی را به شدت کاهش میدهد. در عمل باید فاصله مناسب دستگاه خارجی از موانع و پرهها با دیوار رعایت شود و پنل داخلی دور از منابع حرارتی نصب گردد. این اقدامات اولیه از وارد شدن فشار بیش از حد به موتور و کندانسور جلوگیری میکند. همچنین بررسی دقیق و ایمن بودن اتصالات برقی و گاز مبرد در حین نصب، به سالم ماندن سیستم سرمایشی در بلندمدت کمک میکند.
نگهداری و سرویس دورهای
پس از نصب، نگهداری منظم و سرویس دورهای بخش مهمی از عمر مفید کولر گازی را تشکیل میدهد. کارشناسان توصیه میکنند که قبل از شروع فصل گرما، یک سرویس کامل شامل تست گاز مبرد، روغنکاری و بررسی قطعات الکتریکی انجام شود. بهطور خاص تمیز کردن یا تعویض منظم فیلتر هوا بسیار حائز اهمیت است. وزارت انرژی آمریکا (DOE) تأکید کرده که فیلترهای کثیف جریان هوای ورودی را محدود میکنند و راندمان سیستم را کاهش میدهند. برای مثال، میتوان هر یک تا چند ماه فیلتر را جاروبرقی کشید و در صورت خرابی تعویض کرد.
همچنین واحد بیرونی کولر (کندانسور) باید در مکانی باز و خنک قرار گیرد تا هوای گرم به خوبی خارج شود. تجمع برگ و گرد و غبار اطراف کندانسور، کارکرد فن را مختل کرده و منجر به کارکرد مستمر کمپرسور و افزایش استهلاک میشود. به همین دلیل پیشنهاد میشود اطراف پنل بیرونی را از آلودگی پاک کنید و بوتهها یا گیاهان را حداقل دو متر از آن دور نگه دارید. راههای تخلیهی آب کولر را نیز حتما چک کنید تا گرفتگی ایجاد نشود؛ انسداد این مسیرها میتواند باعث خاموش شدن موقت کولر یا ریختن آب داخل دستگاه شود.
به عنوان یک نکته تکمیلی، بسیاری از افراد در فصول سرد سال کولر را کنار میگذارند، اما پوشاندن یا عایقکاری مناسب بدنه و لولههای اتصال در فصل زمستان، از یخزدگی و آسیب به اجزای دستگاه محافظت میکند. در کل بررسی و تعمیر سالانهی کولر توسط متخصص، تعویض بهموقع فیلتر و نظافت اجزای اصلی میتواند عمر مفید دستگاه را افزایش دهد. کارشناسان «جنرال گلد» نیز تاکید میکنند که هزینه این اقدامات در مقابل تعویض کولر گازی بسیار کمتر است.
روشهای بهینهسازی مصرف و کاهش فشار بر کولر
بخش دیگری از افزایش عمر کولرگازی به شیوه بهرهبرداری آن برمیگردد. استفاده از امکانات سادهای مانند پنکه سقفی در کنار کولر، به گردش بهتر هوا کمک میکند. مطالعات نشان میدهد این ترکیب باعث میشود نیاز به خنککردن محیط با درجه پایینتر کولر فراهم شده و به کاهش بار کاری کمپرسور منجر شود . به علاوه، استفاده از حالت خودکار (AUTO) در ترموستات دستگاه باعث میشود کولر پس از رسیدن به دمای مطلوب خاموش شود و تنها در صورت افزایش دما مجدداً روشن گردد. این ویژگی، به ویژه در مدلهای جدید، میتواند فشار اضافی به موتور را کاهش دهد.
در کنار این موارد، توجه به مصرف انرژی سایر وسایل در اتاق هم اهمیت دارد. اگر در یک اتاق دستگاههای گرمازا یا لامپهای پرمصرف روشن باشد، دمای محیط بالا رفته و کولر برای خنکتر کردن دائماً کار میکند؛ امری که به کاهش طول عمر دستگاه منجر میشود. بنابراین کاهش استفاده از وسایل برقی داغکننده و تنظیم مناسب دمای ترموستات (مثلاً حدود ۲۴ تا ۲۶ درجه) توصیه میشود. به طور کلی، ترکیب تهویه مناسب محیط، استفاده از حالت خودکار کولر و افزودن وسایل کمکی ساده باعث میشود کولرگازی مدت طولانیتری با راندمان بالا کار کند و هزینههای تعمیر و انرژی هم کاهش یابد.
